پيشگفتار مناقب مرتضوى كتابى است مستطاب كه در مناقب و فضايل امير مؤمنان حضرت على عالى اعلى ( ع ) نگاشته شده است . متن هم داراى گونه‌هاى ادبى ( Literature Forms ) است و هم محتواى دينى - عرفانى ( Sufis - Religious Contents ) . كتاب ياد شده به قلم توانا و داناى عالم عارف دلسوختهء عشق و ولايت ، مولانا محمد صالح حسينى ترمذى نوشته شده كه مىتوان بىگمان آن را جزو جامع‌ترين و كامل‌ترين كتبى كه يكدست و يكنواخت در مقام و شأن مولاى عارفان ( ع ) است ، برشمرد . دربارهء نويسنده مير محمد صالح حسين ترمذى ، متخلص به « كشفى » ، فرزند سراينده و خوشنويس روزگار اكبر شاه ، مير عبد اللّه حسينى ترمذى ، ملقب به « مشكين قلم » ، متخلص به « وصفى » ، و خود نيز يكى از بزرگان علم ، ادب و عرفان ، و از شاعران توانا و خوشنويسان چيره‌دست قرن 10 - 11 ه . ق . مىباشد . « وى در سال ( 1056 ه . ق . / 1646 م . ) داروغهء كتابخانهء شاهجهان شد . در سروده‌هاى هندى خود ، « سبحانى » تخلص مىكرد و گاه « سبحان » كه در زبان هندى به معنى دانا ، دانشمند و خردمند است . » « 1 » وى « صاحب انوار جليه و مدارج عاليه بود و در علوم دينى و دنياوى يگانهء زمانه و در خوارق و كرامت مشهور ، خرقهء خلافت و اجازت از شاه نعمت اللّه ولى به سلسلهء قادريه پوشيد و در ديگر سلاسل هم اجازت تلقين داشت و در حالت ذوق و سكر ، اشعار آبدار به مضامين حقايق و دقايق گفتى و « كشفى » تخلص كردى . وفات وى در سال 1060 ه . ق . به قول صاحب مخبر الواصلين است و 135 سال عمر داشت . » « 2 »

--> ( 1 ) - نك : ادبيات فارسى بر مبناى تأليف استورى ؛ ترجمهء يو . ا . برگل ، ج 2 ، ص 922 ، انتشارات مؤسسهء مطالعات و تحقيقات فرهنگى ، ص 1362 . ( 2 ) - نك : خزينة الاصفياء ؛ غلام سرور ، ج 2 ، ص 350 ، طبع نولكشور ، كانپور .